Osmanlı Yöneticileri ve Görevleri- Divanı Hümayun

Osmanlı Yöneticileri ve Görevleri- Divanı Hümayun

Padişah

  • Osmanlıda devlet yönetiminin başında padişah bulunurdu.
  • Padişah devlet işleriyle ilgili son kararı padişah verir, orduyu komuta eder, üst düzey devlet adamlarının atamasını yapardı.
  • Savaş ve barışa padişah karar verirdi.
  • Halkın huzur ve güvenliğini sağlamak padişahın önemli görevleri arasındadır.
  • Padişah emrine ‘ferman’ denirdi.
  • Fatih Sultan Mehmet’e kadar divana padişahlar başkanlık yaparken Fatih’ten sonra divana sadrazamlar başkanlık etmeye başlamışlardır.

Sadrazam (Veziriazam)

  • Padişahın vekili olup, padişahtan sonra devlet idaresinde en yetkili ve en yüksek devlet memurudur.
  • Devlet memurlarını atama ve görevden alma sadrazamın işidir.
  • Fatih’ten sonra divana sadrazamlar başkanlık etmeye başlamışlardır.
  • Padişahın mührü sadrazamda bulunurdu.
  • Padişah sefere çıkmadığı zaman Serdar-ı Ekrem ünvanı ile orduyu sadrazam komuta ederdi.
  • Sadrazam başbakan konumundadır.

Vezirler

  • Devlet işlerinin yürütülmesinde sadrazama yardımcı olurlardı.
  • Siyasi ve askeri işlerden sorumlulardı.
  • Sınırların genişlemesiyle sayıları artmıştır.
  • Vezirler ‘paşa’ ünvanı alırlardı.
  • Vezirler devlet bakanı konumundadırlar.

Defterdar

  • Devletin maliye işlerinden sorumlu divan üyesidir.
  • Devletin gelir ve giderlerini belirleyerek yıllık bütçeyi ayarlarlardı.
  • Fatih Sultan Mehmet döneminde Anadolu ve Rumeli defterdarı olarak sayıları ikiye, 16. Yüzyılda ise üçe çıkarılmıştır.

Kazasker

  • Kazasker kadı ve müderrislerin atama, tayin ve görevden almalarına bakardı.
  • Bu bakımdan Adalet ve Eğitim bakanı konumundadır.
  • Divan-ı Hümayunda büyük davalara bakarlardı. Kadıların verdiği kararlara itiraz edilirse yüksek mahkeme gibi bu davalara divanda bakılırdı.
  • Kazasker adalet, eğitim, kültür ve din işlerinden sorumlu Divan üyesiydi. Askeri davalara bakarlardı.

Nişancı

  • Divanda alınan kararlarla ilgili belgelere padişahın fermanlara, yabancı devletlere gönderilecek mektuplara, yazışmalara padişahın tuğrasını (imza) çekerdi.
  • Nişancı devletlerarası yazışmaları sağlardı.
  • Nişancı devlet kanunlarını çok iyi bilir ve gerekirse Divanda bilgisine başvurulurdu.
  • Fethedilen toprakları tapu tahrir defterine kaydederdi. Dirliklerin gelirlerine göre devlet görevlilerine dağıtımını yapardı.
  • Tapu ve kadastro işlerine bakardı.

Şeyhülislam

  • Divanda dini konulardan sorumlu üyelerdir.
  • Ordu savaşa gitmeden önce fetva çıkarırdı.
  • Bugünkü Diyanet İşleri Başkanı konumundadır.
  • Devlet işlerinin İslam esaslarına göre yürütülmesini sağlar ve yürütülecek işler için fetva verirdi.

Kaptanı Derya (Kaptan Paşa)

  • Osmanlı donanmasından sorumlu divan üyesidir.
  • Deniz Kuvvetleri komutanıdır.
  • Donanma için gerekli atamaları yapardı.
  • Bugünkü amiral konumundadır.

Yeniçeri Ağası

  • Yeniçeri Ocağının komutanıdır.
  • İstanbul’un güvenliğinden sorumludur.
  • Yeniçeri Ağası, savaşta padişahın otağının (çadırının) önünde bulunur ve onun güvenliğini sağlarlardı.
  • Gerekli durumlarda divan toplantılarına katılabilirlerdi.

Reisül Küttap

  • Dış işlerinden sorumlu divan üyesidir.
  • Bu günkü Dış İşleri Bakanı konumundadır.
Paylaşmak güzeldir.

Yorumlarınızı Bekliyoruz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir